Kufizimet e protestës: Çka do të thotë për të drejtën e protestës në Shqipëri?
Analistët dhe politologët janë në diskutim për paketën e masave të propozuara nga kryeministri Edi Rama për të kufizuar protestat në Shqipëri. Mentor Nazarko dhe Ermal Hasimja janë dy nga ata që kanë shprehur mendimet e tyre mbi këtë çështje.
Paketa e masave që propozoi kryeministri Edi Rama për të kufizuar protestat në Shqipëri ka ngritur pikëpyetje mbi efektin që do të ketë në vijimësinë e protestës dhe kufijtë ligjorë të këtyre ndërhyrjeve. Analityci dhe politologët janë në diskutim për këtë çështje, duke vënë në diskutim bazën dhe proporcionalitetin e masave, si dhe efektin e tyre në një krizë politike që nuk zgjidhet domosdoshmërisht përmes ndëshkimeve.
Mentor Nazarko, një anëtar i Faktoje.al, thotë se normat ligjore nuk mund të shkëputen nga koha dhe hapësira ku zbatohen, pasi e njëjta masë mund të ketë pasoja të ndryshme në shoqëri me tradita, institucione dhe mekanizma kontrolli të ndryshëm. Ai argumenton se ligjet kanë karakter universal dhe lokal, dhe se ashtu si ato reflektojnë kohën dhe hapësirën ku ushtrojnë ndikimin e tyre.
Pikëpyetja që ngre për paketën e Ramës është nëse kufiri i vendosur nga qeveria përputhet me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe me Kushtetutën shqiptare. Nazarko pyet: "A është ky kufi në përputhje me Konventën Evropiane të lirive dhe të drejtave të njeriut? Apo me Kushtetutën e Shqipërisë?"
Analisti vëren se masat e ngjashme me ato të vendeve të tjera nuk mund të vlerësohen të shkëputura nga mënyra se si zbatohen dhe nga garancitë institucionale që i shoqërojnë. Ai sjell si shembull faktin se në këto vende përdoren edhe mekanizma të fortë për ruajtjen e rendit publik, por ekzistojnë njëkohësisht forma të kontrollit kushtetues dhe të mbrojtjes efektive të së drejtës së protestës.
Për këtë arsye, importimi i një mase ligjore nuk nënkupton domosdoshmërisht importimin e të gjithë sistemit të garancive që mund të kufizojë abuzimin me të. Nazarko argumenton se debati mbi masat e reja nuk duhet të shkëputet nga mënyra se si është trajtuar e gjithë situata e protestave, përfshirë dhunën policore dhe aktet e dhunshme të protestuesve, si dhe pasojat që këto të fundit mund të kenë për imazhin e Shqipërisë jashtë vendit.
Megjithëse e konsideron paketën të prirur drejt kufizimit, Nazarko nuk parashikon zhdukjen e së drejtës së protestës. Ai thotë se një rol të rëndësishëm mund të luajë sistemi i drejtësisë, veçanërisht nëse gjykatat kontrollojnë mënyrën se si policia dokumenton dhe ndëshkon veprimet gjatë tubimeve. Ai argumenton se e drejta e protestës nuk do shuhet edhe sikur masat e reja të aprovohen, sepse sistemi i drejtësisë ka dhënë shenja pavarësie që në shkallën e parë, jo më në nivel kushtetues.