Netanyahu dhe Eisenkot pa shumicë për formimin e qeverisë në Izrael

Zgjedhjet parlamentare në Izrael janë në gjendje të ngërçit politik, pasi as blloku i kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe as ai i opozitarit Gandhi Eisenkot nuk kanë siguruar shumicën e nevojshme për formimin e qeverisë së re. Sipas rezultateve të pjesshme, me rreth 50.1 për qind të votave të numëruara, koalicioni i Netanyahut vlerësohet të ketë 56 vende në Knesset, parlamentin izraelit me 120 deputetë. Ndërkohë, blloku opozitar pritet të sigurojë 49 vende, ndërsa partitë arabe 15.

Asnjëri prej kampeve nuk ka arritur pragun prej 61 mandate, i nevojshëm për të siguruar shumicën parlamentare. Për këto arsye, negociatat për krijimin e një koalicioni qeverisës pritet të jenë të ndërlikuara dhe mund të zgjasin disa javë.

Netanyahu dhe Eisenkot pretendojnë të drejën për të qeverisur

Pavarësisht mungesës së një fituesi të qartë, të dy kampet kanë shprehur synimin për të formuar qeverinë e ardhshme. Netanyahu ka bërë thirrje për krijimin e një qeverie të krahut të djathtë, ndërsa ka shmangur shpalljen e fitores. Partia e tij, Likud, pritet të mbetet forca më e madhe politike në parlament, megjithëse me më pak mandate sesa në legjislaturën e kaluar.

Nga ana tjetër, Gandhi Eisenkot ka deklaruar se rezultati pasqyron kërkesën e qytetarëve për ndryshim dhe se do të bëjë përpjekje për të krijuar një qeveri të re.

Sondazhet, që fillimisht treguan një garë të ngushtë mes dy kampeve, tashmë paraqesin numrat barabartë mandate. Megjithatë, këto shifra mbeten paraprake dhe mund të ndryshojnë gjatë numërimit përfundimtar.

Partitë arabe, faktor kyç në negociatat politike

Një nga zhvillimet më të rëndësishme të zgjedhjeve është rritja e mbështetjes për partitë arabe, të cilat mund të ndikojnë në përcaktimin e shumicës parlamentare. Sipas vlerësimeve paraprake, dy forcat kryesore arabe mund të sigurojnë së bashku 18 deri në 19 vende në Knesset, krahasuar me 10 që kishin në parlamentin e kaluar.

Kreu i partisë Ra'am, Mansour Abbas, ka shprehur gatishmërinë për bashkëpunim me kampin e Eisenkotit. Megjithatë, ky i fundit deri më tani ka përjashtuar mundësinë e mbështetjes në partitë arabe për formimin e qeverisë.

Netanyahu, nga ana e tij, ka kundërshtuar krijimin e një qeverie të mbështetur nga këto parti, duke e bërë edhe më të ndërlikuar aritmetikën parlamentare.

Analistët vlerësojnë se, nëse rezultatet aktuale konfirmohen, opozita do të duhet të shqyrtojë mundësitë për të siguruar mbështetjen e nevojshme, përfshirë një qeveri të pakicës ose marrëveshje të reja politike.

Pjesëmarrja e lartë në zgjedhje

Pjesëmarrja në votim arriti në 77.7 për qind, niveli më i lartë që nga viti 1999, sipas të dhënave të raportuara për zgjedhjet.

Këto janë zgjedhjet e para parlamentare që nga sulmet e 7 tetorit 2023, të cilat u pasuan nga lufta në Rripin e Gazës dhe një periudhë e gjatë tensioni politik dhe sigurie në vend.

Fushata zgjedhorë u zhvillua mes debateve për sigurinë kombëtare, luftën në Gazë, marrëdhëniet me Iranin dhe politikat izraelite në Bregun Perëndimor.

Netanyahu ka theksuar rëndësinë e bashkëpunimit me presidentin amerikan Donald Trump për të përballuar kërcënimin iranian. Eisenkot, ish-shefi i shtabit të ushtrisë izraelite, ka paralajmëruar ndërkohë kundër përdorimit të çështjeve të sigurisë për qëllime politike.

Çfarë pritet më tej?

Rezultati përfundimtar do të përcaktojë përbërjen e parlamentit, por sfida kryesore do të jetë sigurimi i mbështetjes së mjaftueshme për formimin e qeverisë. Nëse asnjëri i kampeve nuk arrin të krijojë një shumicë funksionale, Izraeli mund të përballet me një periudhë të zgjatur bllokimi politik dhe, në rast të dështimit të negociatave, me mundësinë e zgjedhjeve të reja.