Dhuna dhe plumba gome në shkelje të protokollit: Policia e paaftë apo shërbyese e pushtetit?

Një javë më parë, kreu i Sindikatës së Pavarur të Punonjësve të Policisë së Shtetit, Sadetin Fishta, denoncoi dhunën disproporcionale të Policisë së Shtetit ndaj protestuesve. Ai tha se mjetet e përdorura nga policia dhe dhuna kanë qenë në masë të madhe. Për të, përdorimi i plumbave të gomës në turmë pa një epiqendër është një ndër shkeljet më të rënda të efektivëve.

Ngjan me një profeci ogurzeze, por e vërteta është që një veteran dhe specialist i Policisë së Shtetit e parashikoi eksaktësisht atë që do të ndodhte më pas. Erion Vishkulli, 28-vjeçari nga Elbasani, u godit me plumb gome të shtunën e datës 24 tetor, teksa Policia e Shtetit ishte duke hedhur gaz lotsjellës dhe plumba gome për të shpërndarë turmën. Vishkulli u mor në gjendje të rendë dhe u transportua menjëherë në Spitalin e Traumes. Aktualisht, 28-vjeçari Vishkulli është nënshtruar nëndhyrjes, ku mjekët italianë bënë të mundur realizimin me sukses të ndërhyrjes.

Në Tiranë, debati për përdorimin e armëve neutralizuese ndaj turmave sapo është hapur. Ish-efektivi i RENEA-s dhe eksperti i sigurisë, Gert Metani, tregon se, sipas protokolleve të OKB-së, përdorimi i plumbave të gomës është mjeti i fundit që mund të përdoret në protesta dhe organizime. Sipas tij, përdorimi në turmë mund të sjellë dëmtime serioze, e sidomos nëse këto të fundit kanë si drejtim kokën, ku rrezikojnë mjaft organe të rendësishme jetike.

Gjë që fatkeqësisht ka ndodhur gjatë gjithë ditëve të përshtatjes së protestave. Mjafton të shohim fotot dhe videot e shpërndara në rrjet, nga vetë personat e dëmtuar, për të kuptuar se sa disproporcionale kanë qenë veprimet e policisë në terren.

Veprime që, në daljet e vazhdueshme të kryeministrit, janë konsideruar si në përpjekje me ligjin. Për Dritan Zaganin, ish-punonjës policie, aktualisht azilant në Zvicër, është frika që i shkaktojnë veprimet e dhunshme nga forcat e policisë, të cilat, sipas tij, kanë nga pas dorën e kryeministrit.

Në të vërtetë, ky përdorim permanent i dhunës i ka dhënë pasoja dhjetëra protestuesve të dëmtuar. Janë mbi 80 raste të dokumentuara të dhunës dhe të mungesës së profesionalizmit të treguar nga Forcat Shqiponja, Forcat e Ndërhyrjes së Shpejtë, agjentët e krimeve të komisariatëve përkatësje që lidhen me menaxhimin. Komisariati numër tre, Komisariati numër një, Komisariati numër dy, agjentët e forcave operacionale që janë të ndarë në dy pjesë.

Metani thotë se askush nuk është i detyruar t'i përgjigjet një urdhri të paligjshëm. Sidoqoftë, ngelet vetëm një hipotezë për sa kohë nuk kemi parë qoftë dhe një rast të vetëm të një polici që nuk ka zbatuar urdhrat. Madje, në shumë raste i kanë tejkaluar. Sipas Metanit, dislokimi i Forcave Shqiponja, si një strukturë me pak e specializuar, ka qenë një gabim tepër i rendë i bërë nga zinxhiri komandues i Policisë së Shtetit.

Nga ana tjetër, ish-polici Zagani e cilëson repartin e Shqiponjave si një ndër repartet që punon patronazhistë dhe individë pa kualifikimet e duhur për të qenë punonjës policie. Përtej përdorimit të plumbave të gomës, për ekspertin ka pasur shkelje të protokollit edhe në përdorimin e ujit me kimikate apo tejkalimin e sasisë së gazit të përdorur ndaj turmave.

E ndërkaq, ankesat për përdorimin pa kriter të gazit dhe sprajit me piper janë bërë mëse të zakonshme, diçka tjetër nuk kaloi pa u vënë re gjatë ditëve kur protestat kishin arritur kulmin. Bëhet fjalë për nxjerrjen në terren të repartit të specializuar RENEA, që për të dy ekspertët është pa kuptim prania e këtyre të fundit në terren.

Duke parë prezencën e RENEA-s në të gjithë perimetrin e Kryeministrisë, a mund të rrezikohej përdorimi i plumbave të gomës në turmë?